Η ελεύθερη βούληση οφείλεται στον “θόρυβο” του εγκεφάλου

Έχουμε ελεύθερη βούληση; Το ερώτημα δεν είναι σε καμία περίπτωση καινούργιο, διχάζει φιλοσόφους και επιστήμονες εδώ και αιώνες, αν όχι χιλιετίες. Και παραμένει αναπάντητο παρά το γεγονός ότι τελευταία, με την πρόοδο των νευροεπιστημών στη διερεύνηση και στην απεικόνιση του εγκεφάλου μας, έχει πάρει μια διαφορετική, περισσότερο «απτή» διάσταση – ειδικοί έχουν προσπαθήσει να συλλάβουν την ελεύθερη βούληση «επ’ αυτοφώρω» αλλά ως πρόσφατα χωρίς επιτυχία.

 free-willΌμως τώρα τελευταία μια ομάδα αμερικανών επιστημόνων υποστηρίζει ότι την «είδε» μέσα στον θόρυβο βάθους – σε ελεύθερη μετάφραση στα «παράσιτα» – της ηλεκτρικής δραστηριότητας των νευρώνων μας.

Συνέχεια

Advertisements

Ντετερμινισμός

Σύμφωνα με το Φιλοσοφικό Λεξικό του Cambridge ντετερμινισμός είναι η άποψη ότι η κατάσταση του κόσμου σε κάθε στιγμή καθορίζει ένα μοναδικό μέλλον και ότι η γνώση όλων των θέσεων των πραγμάτων και των κυρίαρχων φυσικών δυνάμεων θα επέτρεπε σε κάποια διάνοια να προβλέψει τη μελλοντική κατάσταση του κόσμου.

determinism Οι σύγχρονοι ντετερμινιστές πιστεύουν πως για κάθε γεγονός, με όση ακρίβεια και αν το περιγράψουμε, υπάρχει κάποια θεωρία ή σύστημα νόμων τέτοιο ώστε το ότι συνέβη το συγκεκριμένο γεγονός με αυτή την περιγραφή προκύπτει από αυτούς τους νόμους μαζί με πληροφορίες για την προηγούμενη κατάσταση του συστήματος.

Συνέχεια

Το δίλημμα του ντετερμινισμού

Χρόνος και Νεωτερικότητα

Αιτιοκρατία : Η καθολική, αιτιώδη και νομοτελειακή συνάφεια όλων των φαινόμενων
Ντετερμινισμός : Η θεωρία που υποστηρίζει ότι όλα τα γεγονότα προσδιορίζονται από μηχανιστικές αιτίες
Αιτιότητα : Αντίθετα με την αιτιοκρατία, εδώ το αποτέλεσμα μπορεί να αντεπιδρά στο αίτιό του.

-Κατά τον Karl Popper , η κοινή λογική τείνει να επιβεβαιώσει «ότι κάθε γεγονός προκαλείται από ένα άλλο, που προηγείται, έτσι ώστε θα μπορούσε κανείς να τα προβλέψει ή να τα εξηγήσει όλα[…].Εξάλλου , η κοινή λογική προσδίδει στα υγιή και ενήλικα άτομα την ικανότητα να επιλέγουν ελεύθερα μεταξύ εναλλακτικών τρόπων δράσης[…]».Αυτός ο δυισμός στο εσωτερικό του κοινού νου μεταφράζεται σε αυτό που ο William James ονόμασε «το δίλημμα του ντετερμινισμού» Αυτό το δίλημμα αφορά τη σχέση μας με τον κόσμο στη ρίζα του. Σε ένα ντετερμινιστικό σύστημα ο κόσμος (και κατά συνέπεια λίγο πολύ τα πάντα) λειτουργούν σαν ένα καλοκουρδισμένο ρολόι. Από το απλούστερο στο πολυπλοκότερο σύστημα μελέτης, οι νόμοι που το διέπουν είναι ορθολογιστικοί, νομοτελειακοί και ανεξάρτητοι υποβάθρου. Σε έναν τέτοιο κόσμο η ουσία του χρόνου δεν υφίσταται καθώς τα πάντα είναι ακριβώς προκαθορισμένα από την"αρχή" ύστερα από την οποία σηματοδοτείται η αιτιοκρατική αλληλουχία γεγονότων. Το παρελθόν και το μέλλον εξετάζονται συμμετρικά και ανεξάρτητα από οποιοδήποτε υπόβαθρο. Γεννιέται λοιπόν αυτόματα το ερώτημα : το μέλλον είναι δεδομένο ή βρίσκεται σε αέναη δημιουργία;

Συνέχεια